Opština Mladenovac

privredna publikacija

Nastanak i razvoj

El. pošta Štampa PDF

IstorijaNa teritoriji današnje opštine Mladenovac prva naselja formirana su u periodu praistorije, o čemu svedoče brojna arheološka nalazišta i oko 200 ostataka praistorijskih naselja. Po važnosti posebno se izdvajaju: “Jablanica” u Međulužju, koja potiče iz gvozdenog doba i ranorimskog perioda, Protostarčevačko nalazište od kraja VI  milenijuma p.n.e u Bataševu i “Divičmeđ” u Kovačevcu gde je otkriven rano-srednjovekovni grad iz perioda IX-XI vek. Današnja naselja u mladenovačkom kraju, dakle, pominju se još u srednjem veku, u doba despota Stefana Lazarevića, a kasnije, početkom 16. veka i u turskim popisima.

Formiranje Mladenovca počinje 1882. godine tokom izgradnje železničke pruge Beograd-Niš. Tom prilikom podignuta je prva zgrada buduće varoši, mehana „Kosmaj“, koja je u nešto izmenjenom obliku sačuvana do danas. Oko železničke stanice i mehane, na prostranim močvarnim livadama kraj rečice Lug, na pašnjacima i njivama na kojima je bila rasuta po neka seoska koliba razvijalo se novo naselje. Već 1885. godine podignut je prvi parni mlin!

Mladenovac je za varoš proglašen 2. avgusta 1893. godine ukazom kralja Aleksandra I Obrenovića, kada počinje nagli privredni razvoj mesta i doseljavanje brojnih zanatlija i trgovaca. Prva osnovna škola počela je sa radom 1895. godine, a 1904.  izgrađena je pruga uskog koloseka Mladenovac – Aranđelovac – Lajkovac. Izgradnjom te pruge i ranije prolaskom pruge Beograd – Niš, Mladenovac postaje značajan čvor železničkog saobraćaja tadašnje Srbije i jak izvozni centar goveda, sitne stoke, pšenice i kukuruza. Najstarija klanica i fabrika salame osnovana je 1907. godine, što predstavlja početak industrializacije varoši. Godine 1920. osnovana je i prva fabrika džakova. Uporedo sa trgovinsko-zanatskim i industrijskim razvojem, razvija se i administrativna funkcija varoši te tako, središte istoimenog sreza Mladenovac postaje 1930. godine, kojem je kasnije pripojen i Kosmajski srez.

Prema legendi, naziv „Mladenovac“ potiče od Mladena, jednog od trojice braće koji je 200 godina posle Kosovskog boja došao u ovaj kraj. Mesto gde su njegovi potomci formirali porodice po njemu je dobilo naziv. Prvi zvanični podaci o naselju na ovom području spominju se u turskom popisu stanovništva iz 1528. godine.

Mladenovac  Info

Broj stanovnika: 56.389
Grad Mladenovac: 22.000 (2. Augusta 1893 proglašen za varoš, a središte sreza postaje 1930. godine)
Površina: 338 km2
Broj naselja: 22
Seoska naselja: Amerić, Beluće, Beljevac, Velika Ivanča, Velika Krsna, Vlaška, Dubona,Jagnjilo, Koraćica, Kovačevac, Mala Vrbica,Markovac, Pružatovac, Rabrovac,Senaja,Crkvine, Šepšin
Prigradska naselja: Rajkovac, Međulužje, Granice, Mladenovac (selo)
Putna mreža: 118 km regionalnih, 28 km magistralnih i 162 km lokalnih puteva
Dan opštine: 2.Avgust

Predrag  Aleksendrić

Nadamo se da smo u ovom kratkom predstavljanju Mladenovca i njegove bogate istorije uspeli da u vama probudimo želju da se i sami uverite u lepotu i duh koji ga krase. Kapija pitome i lepe Šumadije širom je otvorena za sve dobronamerne goste.

Zanimljivosti 

Godine 1965, za jednu noć, “plavci” iz Vrbice buldožerom su prosekli “bulevar” tako da je ujutro pukao pogled ka Tehničkoj školi. Bulevar je potpuno završen 29.11.1980. a prva tri manja tipska solitera s desne i leve strane bulevara i dugačka zgrada preko puta obdaništa započete su pre 1967. godine. Tehnička škola je prva “izašla na brdo”, sagrađena 1961. pre probijanja bulevara. Zgradu, koja je u početku bila predviđena za osnovnu školu, gradio je “Režijski odbor opštine” po tipskom projektu a nadzorni organ je bio Bora Đermanović.